ខេត្តសៀមរាបៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ អណ្តូងប្រេង ស្ថិតនៅភាគខាងជើង នៃប្រាសាទអង្គរធំ ជាន់ទី២នៃប្រាសាទ ដែលគ្រប់សម័យកាល​គេចាត់ទុក​ជា​អណ្តូងប្រេងនេះសក្តិសិទ្ធខ្លាំងណាស់ ដោយមានទឹកត្រជាក់ ដូចទឹកកក ក៏ប៉ុន្តែក្រោយៗមកទៀត ទីតាំង អណ្តូង​​ប្រេងនេះកាន់រាក់ទៅៗ ដោយសារខ្សាច់ដែលហូរតាមទឹក ក៏ក្លាយជាកំណករឹងស្ងួត ក្រាបទៅនឹងដីនា​រដូវ​​ប្រាំង។ តាមប្រវត្តិអណ្តូងប្រេងនេះ លោកម៉ៅ ធី ភ្នាក់ងារអភិរក្សអង្គរ បានឲ្យដឹងថា ការពិតទៅឈ្មោះថាអណ្តូងប្រេង គឺជាឈ្មោះហៅតៗគ្នាមកទេ ហើយក្នុងអណ្តូងក៏ពុំមានជាតិប្រេងអ្វីដែរ គ្រាន់តែជាឈ្មោះទឹកអណ្តូង ធម្មតា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។...

ស្វែងយល់ពីការប្រើប៉ឹង នាសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលមានអាយុកាលប្រមាណ ២៥០០ឆ្នាំមកហើយ

ភ្នំពេញៈ ដោយ៖ សេង​ ស៊ីដារ៉ូ ការស្លៀកប៉ឹង របស់ជនជាតិដើម បានបង្ហាញឲ្យដឹងតាមរយៈឯកសារជាច្រើន ដែលមានអាយុកាលរាប់ពាន់​ឆ្នាំ​មកហើយ បានឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យដឹងថា ភាពចំណាស់នៃប្រពៃណីស្លៀកប៉ឹងមិនចាញ់ជនជាំតឯទៀតទេ។​ តាមរយៈភស្តុតាងរូបភាព និងឯកសារជាច្រើននាពេលថ្មីៗនេះទៀត បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ប្រពៃណីស្លៀកប៉ឹង​របស់​​ជន​​​ជាតិ​ខ្មែរ ត្រូវបានសំអាងលើគំនូរពណ៌នា កាលពីសម័យលោហៈធាតុ ដែលគេបានរកឃើញ នៅក្នុង​ខេត្តន​គររាជសីមា នៃប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃនេះ រួមទាំងចម្លាក់ធ្វើអំពីសំរឹទ្ធ នៅក្នុងប្រទេសខ្មែរយើងផងដែរ។ ភស្តុតាងខាងបុរាណវត្ថុវិទ្យាទាំងងស់នេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាសមិទ្ធិផលសង្គមខ្មែរបុរាណ នៃការស្លៀកប៉ឹង​របស់ជនជាតិខ្មែរយើង ​មានអាយុកាលប្រមាណ ២៥០០ឆ្នាំមកហើយ។​ ឯកសារនិងភស្តុតាង...

ប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ អំពីរូបសត្វហង្ស ក្នុងព្រះសាសនា និងពាក់ព័ន្ធ​នៃការ​បង្កើត​​លោក នៃធម៌ទាំងបួនមាន៖ ​មេត្តា ករុណា មុទិតា និងឧបេក្ខា

ភ្នំពេញៈ ដោយ៖សេង ស៊ីដារ៉ូ ហង្ស ជាសត្វមានរូបរាង្គស្រស់ស្អាត សម្បុរពណ៌ស ហើយគេតែង​និយាយតៗគ្នា​ថា​ ហង្សគឺជាស្តេចបក្សី។ រូបសត្វហង្ស ​គេឃើញមាននៅ​តាម​​ផ្ទាំងគំនូរ ឬចម្លាក់ ឬតាមការផ្សពផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងក្នុងរឿង​ព្រេង​និទាន តែប៉ុណ្ណោះ។ ផ្អែកតាមទេវកថា  ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា ហង្សគឺជាយានជំនិះរបស់ព្រហ្ម ដែលព្រះព្រហ្ម មានតួនាទីជាអ្នកបង្កើតលោកកិយយើងនេះ។ ហង្សអាចហោះហើរ លើអាកាស និងជាការទូត​ ដែលទស្សនៈខ្មែរយើង​តែង​​យល់ឃើញថា ឋានព្រះឥន្ទ្រ និងឋានព្រះព្រហ្ម ជាឋានសួគ៌ ឬជា​​ឋានលើដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ មានអំណាចដ៏លើសលប់...

ផ្ទះកិងខ្មែរបុរាណ ស្ទើតែបាប់បង់ទាំងស្រុង ភាគីច្រើនគឺមានតែរូបភាព

ខេត្តបាត់ដំបងៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ រចនាបទផ្ទះបុរាណខ្មែរយើង រហូតមកល់បច្ចុប្បន្ននេះ បានបាត់បង់ស្ទើតែ​ទាំងអស់ទៅហើយ ព្រោះដោយសារនៅសម័យ កាលនីមួយៗ​បាន​វិវត្ត​ន៍​ទៅមុខជាលំដាប់ ដោយខ្មែរយើងនិយមម៉ូត ឬហៅបានថា រចនាបទ​បែប​ទំនើប​នាសម័យកាលថ្មី ដោយពុំបានគិតនិងថែរក្សា ដល់ផ្ទះខ្មែរបុរាណ​ទាំង​នោះ​ឡើយ។ តាមការសង្កេត និងប្រភេទឈ្មោះផ្សេងៗ នៃផ្ទះខ្មែរ​បុរាណ ​ភាគច្រើនគេ​តែង​តែកំណត់​ដោយដំបូល។ រីឯផ្ទះកិង គេសម្គាល់ថា​ មានដំបូលពីរថ្នាក់ ត្រួតលើគ្នា ​ហើយមានហប់ពីរ​នៅ​​ខាងមុខ ​និងក្រោយសសរកណ្តាល​មានពីរជួរ ដំបូលលើទ្រ​ដោយជើង​គក។ ដំបូលថ្នាក់ក្រោម អាចបង្កើតបានជារបៀង បើគេបាំងជញ្ជាំងមក នៅត្រឹម...

ស្ថានីយ៍បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ សូភី រកឃើញដោយសារការជីកដីធ្វើបង្គន់អនាម័យ របស់ភូមិ

ខេត្តបន្ទាយមានជ័យៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ ស្ថាននីយ៍បុរេប្រវត្តិសូភី គឺស្ថិតនៅភូមិសូភី ឃុំសូភី ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ ចម្ងាយ​ប្រហែល២០គីឡូម៉ែត្រ ប៉ែកខាងលិច​ក្នុងទឹកដីសេរីសោភណ្ឌ។ ស្ថានីយនេះ រកឃើញដោយចៃដន្យក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៧ ពេល​​អ្នកស្រុកជីកដីក្នុងភូមិ ដើម្បី​សាងសង់បង្គន់អនាម័យ ដែល​ឧត្តម្ភដោយអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ក​សិករខ្មែរ។ ពេលជីកដី​​​​សាង​​សង់ ​​ក៏បានប្រទះឃើញឆ្អឹងខ្មោច និងឆ្អឹងសត្វ​នៅលាយលំជាមួយបំណែក​ភាជ​ន៍ ដែក អលង្ការធ្វើពីសំរឹទ្ធិ អាវុធ អង្កាំជាដើ។ ដោយមានការជ្រុញបន្ថែម ពីឈ្មួញរកស៊ីទិញលក់វត្ថុបុរាណ អ្នកស្រុកបាននាំគ្នាជីកគាស់រកវត្ថុ មានតម្លៃស្ទើរពេញភូមិ។ ព័ត៌មាននេះ...

ប្រវត្តិដើមនៃស្ដេចដំបងគ្រញូង នៃខេត្តបាត់ដំបង

ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ ឯកសារយោង នៃប្រវត្តិដើមស្ដេចដំបងគ្រញូង គឺ តាមពង្សាវតារប្រទេសកម្ពុជា ឬពង្សាវតារវត្តទឹកវិល ដែលនិពន្ធដោយ: ព្រះអរិយមគ្គញាណ ហាស់ ស៊ុក ( ១៨៨១ - ១៩៥៥ ) អតីតព្រះគ្រូចៅអធិការវត្ត​ទឹក​វិល ទសវត្សរ៍ឆ្នំា ១៩៤០ និងជាអតីត ព្រះគ្រូអនុគណស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាល ស្រាវជ្រាវដោយ: លោក...

ស្លឹកឈើ ក៏ជាឧបករណ៍តន្ត្រីបុរាណម្យ៉ាង ដែលមនុស្សតែងតែយកមកផ្លុំកំសាន្ត និងមានសម្លេងពិរោះ(ស្លឹក​ក្រវ៉ាន ស្លឹកពូច ស្លឹកជ្រៃក្រឹម ស្លឹកកំពស់)

ភ្នំពេញៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ ស្លឹកឈើ ក៏ជាឧបករណ៍តន្ត្រីសម្រាប់ផ្លុំយ៉ាងពិរោះ ដែលមានសំនៀងប្រហាក់ប្រហែល​ទៅនឹង​មនុស្សហួសដែរ។ ស្លឹកឈើជាឧបករណ៍ភ្លេង ដែលគេមិនបានយកទៅប្រើចូលរួមជាមួយឧបករណ៍ភ្លេង ដទៃទៀតឡើយ។ វាគឺ​ជាស្លឹក​ឈើ ស្រស់សុទ្ធសាធដែលសរសៃរស់ គ្មានរោម អាចបត់បានមិនបាក់ ជាស្លឹកមានសាច់រលោក ដូចជា​ស្លឹក​ក្រវ៉ាន ស្លឹកពូច  ស្លឹកជ្រៃក្រឹម ស្លឹកកំពស់។ល។ នៅពេលផ្លុំម្តងៗ គេតែងតែយកស្លឹកស្អាតមួយមក​ពត់តាម​បណ្តាញ​ស្លឹក ហើយញាត់ទៅក្នុងមាត់ ដោយបិទបើកគួបផ្សំនឹងអណ្តាតខាងក្នុង រួមជាមួយនឹងកម្លាំងខ្យល់​បញ្ចេញ​​ពីក្នុងអាចធ្វើសំនៀងបត់បែន ទៅតាមចិត្តចង់បាន។ ស្លឹកឈើស្រពោន ឬស្ងួតក្រោម...

ជាងទងខ្មែរសម័យនគរភ្នំ បានបង្ហាញឲ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរ និងភាពរុងរឿងថ្កុំថ្កើង ក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម​លោហធាតុមាស

ភ្នំពេញៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ ជាងដែក ឬជាងទងខ្មែរនាសម័យនគរភ្នំ ដែលតពូជពង្សពីបុព្វបុរសខ្លួន នាសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ចេះ​ស្ល​លោហធាតុ ដើម្បីផលិតនូវវត្ថុប្រើប្រាស់ ឬតុបតែងយ៉ាងប្រណីត ។ ឧស្សាហកម្មលោហធាតុ បានធ្វើឲ្យទម្រង់សង្គមខ្មែរ នាដើមសតវត្សរ៍ទី១ នៃគ.ស បានផ្លាស់ប្តូរ ព្រោះគេ​សង្កេត​​​ឃើញថា មានការបែងចែកប្រជាពលរដ្ឋជាក្រុមៗ ដែលមានជំនាញខុសប្លែកៗពីគ្នា ដូចជាក្រុមជាង​ដែក ជាងទង និងជាងឈើ ជាដើម នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គេក៏បានឃើញបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មខ្វាត់ខ្វែង ទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា...

ប្រវត្តពិណបុរាណខ្មែរ មានមុនសម័យអង្គរ ឥឡូវត្រូវបានផលិតឡើងវិញ ដោយសាស្ត្រាចារ្យល្បីៗ

ភ្នំពេញៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ ឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរ ជាច្រើនប្រភេទដែលកម្រមាននៅក្នុងការប្រគុំក្នុងពិធីបុណ្យទានធំៗ ស្ទើរតែបាត់បង់អស់​ទៅហើយ ​ប៉ុន្តែនាពេលថ្មីៗនេះ​លោកសាស្ត្រាចារ្យខ្មែរម្នាក់ បានផ្តួចផ្តើមផលិតឡើងវិញ នូវពិណបុរាណខ្មែរមួយ​នេះ ឲ្យរស់រានឡើងវិញ។ ឧបករណ៍ពិណបុរាណខ្មែរនេះ ធ្លាប់តែឃើញនៅតាមប្រាង្គប្រាសាទអង្គរ ប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទបន្ទាយសំរែ ដែលមានភាពរស់រវើកក្នុងការប្រគុំក្នុងពិធីបុណ្យធំៗ នាសម័យកាលនោះ។ លោកបណ្ឌិត ហ៊ឹម សុភី អ្នកនិពន្ធតន្ត្រី និងជាទីប្រឹក្សារាជបណ្ឌិតសភា បានមានប្រសាសន៍ថា ឧបករណ៍​​ភ្លេង​​ពិណខ្មែរយើង មានសម្លេងស្រួយរណ្តំ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលលេងចូលជា មួយឧបករណ៍តន្ត្រីផ្សេងៗទៀត បែជា...

ស្ថានីយ៍បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ ល្អាងស្ពានសម័យថ្មរំលីង មានចំណាស់៣០០០ឆ្នាំ រកឃើញដោយ ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ សហប្រតិបត្តិការណ៍ជាមួយ សារមន្ទីរជាតិប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិ ​បារាំង

ខេត្តបាត់ដំបងៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ ស្ថានីយ៍បុរេប្រវត្តិល្អាងស្ពាន ស្ថិតកនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដែលអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ បានធ្វើការកំណាយរក​ឃើញ​នូវ ឧបករណ៍ថ្មបំបែក ថ្មរំលីង ភាជន៍ គ្រឿងលម្អកាយ បំណែកឆ្អឹងសត្វ និងផ្នូរសព​ ស្ថិតនៅក្នុង​សម័យ​ថ្មរំលីង ដែលមានវ័យចំណាស់ ៣០០០ឆ្នាំមកហើយ។ ស្ថានីយ៍បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រល្អាងស្ពាននេះ បានធ្វើកំណាយរកឃើញ លើកដំបូងដោយលោកស្រី សេស៊ីល ម៉ូរ៉េ និង​លោ ករ៉ូឡង់ ម៉ូរ៉េ នៅទសវត្ស១៩៦០។ បន្ទាប់មកការស្រាវជ្រាវនេះ...

ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង

0ក្រុម​អ្នក​គាំ​ទ្រដូច
365,047អតិថិជនជា​វ​ជា​ប្រចាំ
- Advertisement -

អត្ថបទចុងក្រោយ

ប្រពៃណីបុណ្យអកអំបុក-សំពះព្រះខែ ទាក់ទងនឹងទន្សាយពោធិសត្វ ក្នុងការបូជាជីវិត ដើម្បីពេញទាន

ភ្នំពេញៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ គេប្រារព្ធពិធីអកអំបុក និងសំពះព្រះខែ នៅយប់ថ្ងៃ ១៥កើត ពេញបូរមី នៃខែកក្តិក។ ប្រពៃណីនេះ ជាប់ទាក់ទង​នឹងព្រះពុទ្ធសាសនា ដោយមានសេចក្តីដំណាលថា កាលព្រះពោធិសត្វយោនយកកំណើតជា សត្វទន្សាយ នៅ​ថ្ងៃពេញបូណ៌មី បានក្រឡេកឃើញព្រះចន្ទពេញវង់ ក៏មានចិត្តជ្រះថ្លា ចង់ដាក់ទានជីវិត  ហើយពេលនោះ ព្រះ​ឥន្ទ បាននិម្មិតជាព្រាហ្មណ៍ចាស់ម្នាក់ មកសុំសាច់ទន្សាយពោធិសត្វ។ ដើម្បីបំពេញទាន ទន្យាយពោធិសត្វ ក៏លោតចូលក្នុងភ្លើង  រំពេចនោះភ្លើងក៏រលត់អស់...

បុណ្យបណ្តែតប្រទីប ទាក់ទងទៅនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា និងពងសត្វក្អែក​សញី​ឈ្មោល និងសត្វទាំង៥

ភ្នំពេញៈ ដោយោ៖​ សេង ស៊ីដារ៉ូ ប្រទេសកម្ពុជាតែងតែប្រារព្ធធ្វើបុណ្យបណ្តែតប្រទីប នៅថ្ងៃបវរណាចេញព្រះវស្សារបស់ព្រះសង្ឃ រួមជាមួយ​ពិធី​បុណ្យអុំទូកសំពះព្រះខែ និងអកអំបុក ដែលរាប់បញ្ចូលក្នុងពិធីទ្វារទសមាស (ពិធីទាំង១២ ខែ)។ រឿងបុណ្យបណ្តែតប្រទីប គេពុំឃើញមាននិយាយនៅក្នុងគម្ពីរព្រះបិដក នៃពុទ្ធសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែមានឃើញ​ក្នុង​រឿងព្រេងខ្មែរ ដែលនិទានទាក់ទងនឹងពុទ្ធសាសនា ថា នៅខាងដើមនៃភទ្ទកប្ប យើងនេះមានសត្វក្អែក​ស ញី​ឈ្មោល បានបញ្ចេញពងបាន៥ តែពងទាំងនោះបានធ្លាក់ទៅក្នុងទឹកដោយខ្យល់ព្យុះ។ ក្អែកញីឈ្មោល បាន យំ​​សោកបោកខ្លួនរហូតស្លាប់ដោយសោកស្តាយពងរបស់ខ្លួន ហើយក៏ទៅកើតជាព្រះឥន្ទ ក្នុងស្ថានសួគ៌ទេវលោក...

ស្វែងយល់ ពីប្រវត្តិនៃប្រពៃណីបុណ្យអុំទូក

ភ្នំពេញៈ ដោយ៖ សេង ស៊ីដារ៉ូ ពិធីបុណ្យអុំទូក គេតែងតែប្រារព្ធធ្វើអស់ថេរវេលា ៣ថ្ងៃ គឺថ្ងៃទី ១៤ កើត ១៥កើត និងថ្ងៃ១រោច ខែកក្តិក។ ពិធីបុណ្យអុំទូកនេះ មានកំណើតតាំងពីបុរមបុរាណដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ ដែលមានចែងក្នុងឯកសារ​របស់​ប្រវត្តិវិទូរបរទេស ដ៏ដូចជាសិលាចារឹក នៃប្រាសាទសម័យអង្គរ។ ​កំណើតបុណ្យអុំទូកនេះ មានការបកស្រាយ​ប្លែកៗ គ្នាជាច្រើន ហើយពិធីធ្វើក៏មានប្លែកៗពីគ្នាខ្លះដែរ។ ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនយល់ថា ពិធីបុណ្យអុំទូកនេះ ទាក់ទងទៅនឹងការធ្វើចម្បាំងជើងទឹក របស់ព្រះ​បាទ​​ជ័យវរ្ម័នទី៧ នាសម័យអង្គរ។...